ความคืบหน้าของรัฐบาลอาร์เจนตินาในการปฏิรูประเบียบนำเข้าสินค้า

รัฐบาลอาร์เจนตินาชุดปัจจุบันภายใต้การนำของประธานาธิบดี Javier Milei ได้ประกาศปฏิรูปกฎระเบียบการนำเข้าสินค้าอย่างมีนัยสำคัญผ่านกฤษฎีกาฉบับที่ 790/2025 และ 892/2025 เพื่ออำนวยความสะดวกทางการค้า ลดขั้นตอนทางธุรการและลดต้นทุนแฝงในการนำเข้าโดยใช้หลักการยอมรับมาตรฐานที่เท่าเทียม (equivalence) สำหรับสินค้าอาหารและสินค้าอุตสาหกรรมบางรายการที่ผ่านการรับรองจากประเทศอ้างอิงที่มีมาตรฐานสูง

ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยฯขอสรุปสาระสำคัญของสองมาตรการดังกล่าวซึ่งจะเป็นโอกาสสำคัญสำหรับกลุ่มผู้ส่งออกไทยในการลดระยะเวลาการกักตรวจณด่านศุลกากรและขยายตลาดสู่อาร์เจนตินา ดังนี้

ประการแรก ตั้งแต่วันที่ 11 พฤศจิกายน 2568 เป็นต้นมารัฐบาลอาร์เจนตินาได้ออกกฤษฎีกาฉบับที่ 790/2025 ปรับเปลี่ยนกลไกการรับรองมาตรฐานสุขอนามัยสินค้าอาหารโดยกำหนดให้หน่วยงานผู้มีอำนาจกำกับดูแลมาตรฐานหลักของอาร์เจนตินาได้แก่สำนักงานบริหารอาหารและเทคโนโลยีทางการแพทย์แห่งชาติ (Administración Nacional de Medicamentos, Alimentos y Tecnología Médica: ANMAT) (เทียบเท่าสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาของไทย) สำนักงานบริการสุขอนามัยและความปลอดภัยด้านคุณภาพสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (Servicio Nacional de Sanidad y Calidad Agroalimentaria: SENASA) (เทียบเท่าสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติของไทย) และสำนักงานเลขาธิการอุตสาหกรรมและการค้า (เทียบเท่าสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทย) ยอมรับใบรับรองการขายอย่างเสรี (certificate of free sale) หรือใบรับรองมาตรฐานสุขอนามัย (sanitary certificate) โดยอัตโนมัติสำหรับสินค้าอาหารนำเข้าที่ออกโดยหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศอ้างอิงที่มีระบบเฝ้าระวังสูงได้แก่สหรัฐฯแคนาดาออสเตรเลียนิวซีแลนด์สหราชอาณาจักรประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป (European Union: EU)ประเทศสมาชิกสมาคมการค้าเสรียุโรป (European Free Trade Association: EFTA) ญี่ปุ่นและอิสราเอลโดยห้ามเรียกตรวจหรือขอรับเอกสารเพิ่มเติมซ้ำซ้อน

นอกจากนี้กฤษฎีกาฉบับนี้ยังช่วยปรับบทบาทหน่วยงานตรวจสอบใหม่โดยให้หน่วยงาน SENASAรับผิดชอบการกำกับดูแลมาตรฐานสุขอนามัยสำหรับวัตถุดิบและสินค้าเกษตรขั้นปฐมภูมิและให้หน่วยงาน ANMAT รับผิดชอบการกำกับดูแลมาตรฐานสินค้าอาหารสำเร็จรูปที่บรรจุหีบห่อพร้อมบริโภคพร้อมทั้งกำหนดให้หน่วยงาน ANMAT หน่วยงาน SENASA และกรมศุลกากรอาร์เจนตินาเชื่อมโยงฐานข้อมูลร่วมกัน (Single Window) เพื่อให้ผู้นำเข้าไม่ต้องยื่นเอกสารซ้ำซ้อน

มาตรการนี้ช่วยส่งเสริมหลักความเท่าเทียมด้านสุขอนามัย (sanitary equivalence) ให้กับประเทศอื่นที่มีมาตรฐานด้านสุขอนามัยสูงและช่วยพัฒนาระบบ Single Window เพื่อลดขั้นตอนการตรวจสอบมาตรฐานทางเทคนิคซ้ำซ้อนระหว่างหน่วยงานลดระยะเวลาและต้นทุนทางธุรการและเร่งกระบวนการตรวจปล่อยสินค้าอาหารณด่านศุลกากรเพื่อมิให้สินค้าเสื่อมสภาพ อย่างไรก็ดีสินค้าเกษตรปฐมภูมิจากสัตว์หรือพืชที่มีความเสี่ยงสูงยังคงต้องผ่านการประเมินตรวจสอบจากหน่วยงาน SENASA เพื่อความปลอดภัยด้านชีวอนามัยตามปกติ

ประการที่สอง ตั้งแต่ช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นมารัฐบาลอาร์เจนตินาได้ออกกฤษฎีกาฉบับที่ 892/2025 ผ่อนคลายมาตรการนำเข้าสินค้าอุตสาหกรรมบางรายการโดยให้ถือว่าสินค้านำเข้าเหล่านั้นผ่านการรับรองมาตรฐานทางเทคนิคของอาร์เจนตินาโดยอัตโนมัติหากเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งดังนี้ (1) ได้รับอนุญาตให้นำเข้าหรือวางจำหน่ายในประเทศอ้างอิงที่มีการเฝ้าระวังสูงซึ่งได้แก่สหรัฐฯออสเตรเลียสหราชอาณาจักรประเทศสมาชิก EU ประเทศสมาชิก EFTA ญี่ปุ่นและอิสราเอลหรือ (2) มีใบรับรองที่ออกโดยหน่วยงานรับรอง (certification body) ซึ่งรับรองการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านคุณภาพหรือมาตรฐานทางเทคนิคเดียวกับที่อาร์เจนตินากำหนดหรือยอมรับหรือ (3) มีรายงานผลการทดสอบ (test report) จากห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองในระดับสากล

กลุ่มสินค้าที่เข้าข่ายได้รับสิทธิ์ได้แก่เครื่องมือแพทย์ความเสี่ยงต่ำประเภท Class I และ Class II ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดในครัวเรือนเครื่องสำอางน้ำหอมผลิตภัณฑ์ดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากชุดตรวจวินิจฉัยภายนอกร่างกาย (In Vitro Diagnostics: IVD) ประเภท Class A และ B ที่ไม่ต้องใช้ห่วงโซ่ความเย็นตลอดจนผลิตภัณฑ์กำจัดศัตรูพืชและยารักษาโรคสัตว์เท่านั้นโดยในกรณีหลังผู้นำเข้ายังต้องยื่น sworn declaration เพิ่มเติมเพื่อยืนยันความปลอดภัยต่อสุขภาพคนสัตว์และสิ่งแวดล้อมด้วย 

มาตรการนี้ช่วยลดขั้นตอนต้นทุนแฝงและระยะเวลาในการนำสินค้าเข้าสู่ตลาดโดยยกเลิกข้อกำหนดทดสอบมาตรฐานทางเทคนิคซ้ำซ้อนหากสินค้านั้นผ่านการรับรองมาตรฐานจากประเทศที่อ้างอิงมาแล้ว ส่งผลให้ภาคธุรกิจอาร์เจนตินาสามารถนำเข้ากลุ่มสินค้าอุตสาหกรรมหรือสินค้าเทคโนโลยีขั้นสูงที่มีความเสี่ยงต่ำเข้ามาได้ง่ายยิ่งขึ้นอย่างไรก็ดีมาตรการนี้ไม่สามารถนำมาใช้กับสินค้าอ่อนไหวได้ได้แก่อาวุธวัตถุระเบิดสารเคมีอันตรายสินค้าใช้แล้ว (used goods) สินค้าปรับสภาพ (remanufactured goods) สินค้าเกษตรขั้นปฐมภูมิที่ยังไม่ผ่านการแปรรูปยารักษาโรคสำหรับมนุษย์และปุ๋ย

ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยฯประเมินว่า มาตรการข้างต้นเป็นโอกาสสำคัญสำหรับผู้ประกอบการไทยที่มีฐานการผลิตหรือบริษัทลูกในกลุ่มประเทศอ้างอิงในการขยายตลาดมายังอาร์เจนตินา นอกจากนี้ แม้ประเทศไทยไม่ได้อยู่ในรายชื่อกลุ่มประเทศอ้างอิงโดยตรงแต่หากสินค้าส่งออกของไทยเช่นเครื่องสำอางน้ำหอมผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากเครื่องมือแพทย์ความเสี่ยงต่ำได้รับการรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานผู้มีอำนาจในประเทศอ้างอิงแล้วอาทิมาตรฐาน FDA ของสหรัฐฯหรือมาตรฐาน CE ของสหภาพยุโรปก็จะช่วยให้บริษัทผู้ส่งออกของไทยสามารถนำเอกสารดังกล่าวมาใช้อ้างอิงเพื่อขอรับการยอมรับมาตรฐาน โดยอัตโนมัติและเข้าสู่ตลาดอาร์เจนตินาได้รวดเร็วขึ้นอย่างไรก็ดีโดยที่มาตรการเหล่านี้เป็นการดำเนินการฝ่ายเดียวของอาร์เจนตินาซึ่งให้ประโยชน์กับคู่ค้าทั่วโลกสินค้านำเข้าของไทยอาจเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากคู่แข่งที่ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีตาม FTA กับกลุ่ม MERCOSUR หรือประเทศที่มีข้อได้เปรียบด้านขนาดการผลิต

เพื่อการนี้ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยฯขอแนะนำให้ผู้ประกอบการไทยที่สนใจส่งออกสินค้าข้างต้นมายังอาร์เจนตินา (1) พิจารณาขอรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานผู้มีอำนาจในประเทศอ้างอิงเพื่อนำเอกสารรับรองดังกล่าวมาใช้ขอสิทธิการยกเว้นตรวจซ้ำซ้อนตามกฤษฎีกาฉบับที่ 790/2025 และฉบับที่ 892/2025 (2) ทำงานร่วมกับบริษัทผู้นำเข้าอาร์เจนตินาอย่างใกล้ชิดในการเตรียมเอกสารใบรับรองการขายอย่างเสรี (certificate of free sale) และใบรับรองมาตรฐานสุขอนามัย (sanitary certificate)ให้ตรงตามหลักเกณฑ์ใหม่ของหน่วยงานANMAT และ SENASA เพื่อให้พิธีการศุลกากรเป็นไปอย่างราบรื่นและ (3) ปรับกลยุทธ์สร้างมูลค่าและจุดเด่นสินค้าเพื่อให้สินค้าไทยสามารถแข่งขันกับสินค้าจากประเทศอื่นที่ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีตามความตกลง FTA กับ MERCOSUR